Allergenen

Allergische rinitis treft miljoenen mensen. De symptomen variëren van een loopneus en verstopping tot allergisch astma.

 

De meest voorkomende allergenen zijn:

Pollen

Pollen zweven in de lucht op zonnige en warme dagen. Bij winderig weer worden ze kilometers ver verspreid. Bij regen, koud en vochtig weer zijn er niet veel pollen in de atmosfeer.

Pollen die verantwoordelijk zijn voor luchtwegallergieën, komen uit drie categorieën:

  • Bomen

Boompollen die allergieën kunnen veroorzaken, komen onder meer uit:

 - de Betulaceae-familie (berk)

- de Fagaceum-familie (beuk, eik)

- de Oleacceae-familie (es, olijfboom)

- de Cupressaceae-familie (cipres, jeneverbes, ceder)

De bestuivingsperiode loopt over meerdere maanden (van maart tot september op het noordelijk halfrond) en varieert sterk volgens de soorten.

  • Grassen

De Poaceae-familie (gras) omvat meer dan 12.000 verschillende soorten. Men vindt ze in tuinen, op gazons, in het bos, in het water en op rotsen. Een lage concentratie grassen volstaat om een allergie te veroorzaken.

Grassen in voeder en graan die allergieën kunnen uitlokken, zijn onder meer: dactylisch (kropaar of boomgaardgras), doddengras, gewoon reukgras, raaigras en beemdgras. In het noordelijk halfrond loopt de bestuivingsperiode van maart tot september, met pieken in mei, juni en juli.

  • Kruidachtige planten

Soorten uit de kruidachtige familie hebben zachte en soepele stengels. Hun kleine en lichte zaden kunnen lang in de atmosfeer blijven hangen en over lange afstanden worden meegevoerd.

Kruidachtig onkruid dat een allergische reactie kan uitlokken, is onder meer: bijvoet, brandnetel, ganzenvoet, ambrozijn, salie, stekelige kogeldistel… Aromatische planten zoals citronellagras, dragon en absint behoren tot dezelfde familie (Asteraceae).

De bestuivingsperiode in het noordelijk halfrond loopt van maart tot september, met pieken in juli, augustus en september.

Huisstofmijten

Huisstofmijten, die deel uitmaken van de spinnenfamilie, meten tussen 0,2-0,4 mm en zijn aanwezig in alle huishoudens, vooral in beddengoed, stoffering, tapijten, enz.

Huisstofmijten zijn een van de belangrijkste oorzaken van allergische rinitis, met symptomen als verstopping, niezen, een droge hoest en bronchitis die tot astma kan leiden. Huisstofmijtallergieën zijn niet-seizoensgebonden.

Huisdieren

Van de allergieën voor huidschilfers komen de kattenallergieën het vaakst voor. Twee derde van alle allergieën voor huisdieren zijn kattenallergieën. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, wordt de allergie niet veroorzaakt door de vacht van het huisdier, maar door een stof (Fel d 1) die op de vacht van het huisdier aanwezig is.

Dit eiwit (of allergeen) wordt geproduceerd door de huid van katachtigen en is ook aanwezig in hun speeksel, urine, tranen en huidschilfers.

Het allergeen komt in alle huizen voor – beddengoed, stoffering, tapijten – en hangt in de lucht. Kattenhaar kan ook vervoerd worden met kleding en schoenen. Het allergeen kan zelfs in een huis zonder kat in aanzienlijke hoeveelheden aanwezig zijn, bijvoorbeeld in klaslokalen.

Schimmel

Schimmel bestaat uit microscopische fungi die in de atmosfeer aanwezig zijn. Schimmels bevinden zich zowel binnen in vochtige ruimtes (badkamer, keuken...), als buiten (losse bladeren, compost, grassen…). De sporen die de schimmels vrijgeven, kunnen door wind en dauw worden verspreid. Er kan ook schimmel ontstaan op voedingsmiddelen (brood, kaas, fruit en groenten).

Door de microscopische grootte van schimmelsporen (3 tot 10 µm) kunnen ze gemakkelijk het ademhalingskanaal binnendringen.

Schimmels kunnen zowel seizoensgebonden als niet-seizoensgebonden luchtwegallergieën veroorzaken, zoals allergische rinitis, conjunctivitis en astma.

De meest voorkomende schimmels die allergische reacties uitlokken, zijn:

  • alternaria alternata (binnen- en buitenschimmel),
  • penicillium en cladosporium (die buiten aanwezig zijn, maar vooral binnen voorkomen),
  • aspergillus: een vorm die onmiddellijke reacties kan uitlokken (niezen, hoesten, huiduitslag), maar ook meer kritische reacties zoals pulmonaire aspergillose (longziekte).